Gençlerini baskıyla susturursa,
Kadınların kıyafetiyle uğraşıp geleceğini ihmal ederse,
Sanatı tehdit, bilimi şüphe, eleştiriyi ihanet sayarsa,
Liyakati değil sadakati esas alırsa,
Anayasayı hukuk metni değil, rejimi tahkim aracı gibi görürse…
Rejim güçlü görünür.
Ama devlet içeriden zayıflar.
İran’ın bugün yaşadığı kırılganlık, bir gecede oluşmadı. Yıllar boyunca biriken kurumsal aşınmanın sonucudur.
Özgürlük bastırıldığında ekonomi de bastırıldı.
Adalet zedelendiğinde sermaye kaçtı.
Bilim ideolojiye teslim edildiğinde teknoloji üretimi geriledi.
Gençler umut yerine göçü tercih etti.
Devlet dediğiniz yapı;
korkuyla değil güvenle ayakta kalır.
Bir ülkede;
Bağımsız yargı zayıflarsa,
Üniversiteler özgür değilse,
Medya soru soramıyorsa,
Muhalefet düşman ilan ediliyorsa,
Devlet kadroları ehil olmayan ellere bırakılıyorsa…
Jeopolitik hamaset, içerideki yapısal zafiyeti gizleyemez.
21. yüzyılda güç; sadece askeri kapasite değil,
kurumsal kalite, teknoloji üretimi ve ekonomik güvenilirliktir.
İran örneği şunu gösteriyor:
Sadakat üzerine kurulu sistemler kırılgandır.
Liyakat üzerine kurulu sistemler kalıcıdır.
Baskı sessizlik üretir.
Ama sessizlik istikrar değildir.
Adalet güven üretir.
Güven ise yatırım, üretim ve refah demektir.
Bu tablo sadece bir ülkenin meselesi değildir.
Bu, bütün devletler için tarihsel bir uyarıdır.
Devlet; ideolojik daralma ile değil,
hukuki genişleme ile güçlenir. Kadınların özgür olmadığı, gençlerin umut görmediği, bilimin ikinci plana atıldığı bir sistem dışarıya meydan okuyabilir; ama içeride sürdürülebilir olmaz.
Ve asıl soru şudur:
Devlet mi güçlü?
Yoksa sadece yönetim mi?
Tarih, kurumsal aklı zayıflatan her yapının
geçici olduğunu defalarca göstermiştir.
Bu yüzden mesele bir ülkeyi eleştirmek değil,
bir dersi doğru okumaktır.
Adalet olmadan güç olmaz.
Özgürlük olmadan kalkınma olmaz.
Hukuk olmadan devlet olmaz.
Ve bu gerçek, sınır tanımaz.
